در حال بارگیری...
30 دسامبر

معروف ترین سدهای جهان و کاربرد آنها

شاهکارهای سازه ای بسیاری در سراسر جهان وجود دارد که به سبب دارا بودن طرح های مهندسی جذاب، حیرت آور و معروف هستند؛ اما یک نوع سازه که همیشه سبب حیرت می شود، سدها هستند. ابعاد و ظرفیت فوق العاده زیاد این سدها سبب القای حس کوچک بودن در هر فردی می شود که کنار این سازه های عظیم قرار می گیرد. بر کسی پوشیده نیست که سدها پیچیده ترین طراحی سازه را دارند. در این پست شما را با بعضی از بزرگترین و معروف ترین سدهای جهان آشنا خواهیم کرد که به تولید انرژی پایدار می پردازند، با ما همراه باشید.

سد کُنترا سوئیس

اولین مورد از این لیست، سد کُنترا یا سد Verzasca در شهر تیکینو کشور سوئیس است. بخش بزرگی از معروفیت این سد احتمالاً به دلیل صحنه آغازین فیلم GoldenEye از جیمز باند در سال ۱۹۹۵ است. سد کُنترا که یک سد قوسی بتنی بلند و باریک است از معروف ترین سدهای جهان است که ارتفاع آن ۲۲۰ متر و طول تاج آن برابر با ۳۸۰ متر می باشد. به دلیل طرح بلند و باریک این سد، از حجم بتن مورد نیاز برای ساخت کاسته شده و در نتیجه هزینه زیر ساخت ها نیز کاهش یافته است. پایه این سد با عرض ۲۸ متر شروع می شود و به تدریج وقتی به تاج می رسد از عرض آن کاسته می شود تا جایی که به ۷ متر می رسد. دو سرریز در هر وجه از سازه وجود دارد که بیشترین ظرفیت دبی به اندازه ۱۳۰۰ متر مکعب در هر ثانیه را دارند. این سد همچنین به واسطه وجود نیروگاه ۱۰۵ مگاواتی (۳ توربین فرانسیس ۳۵ مگاواتی)، سالانه به طور متوسط ۲۳۴ گیگا وات ساعت انرژی تولید می‌ کند.

سد کنترا در سوئیس

شکل ۱ . سد کنترا در سوئیس از معروف ترین سدهای جهان

سد گوردون استرالیا

این سد در جنوب غربی شهر تاسمانی در استرالیا قرار دارد. گوردون یک سد قوسی بتنی است. یکی از ویژگی های شگفت انگیز این سد این است که در هر دو راستای عمودی و افقی دارای انحنا می باشد و از این طریق می تواند در برابر فشار هیدرولیکی بسیار زیاد که ناشی از ۱۲۳۵۹۰۴۰ مگا لیتر آب دریاچه گوردون (بزرگترین دریاچه استرالیا) است، مقاومت کند. این حجم زیاد آب به یک نیروگاه زیر زمینی منتقل می شود که سه توربین هیدرولیک دارد و می تواند ۴۳۲ مگاوات انرژی تولید کند. حدود ۱۳ درصد از نیاز برق شهر تاسمانی به وسیله این نیروگاه تأمین می شود.

از ۴۸ مورد سد قوسی که در استرالیا ساخته شده است، سد گوردون یکی از نه موردی است که به صورت دو انحنایی یا دو قوسی (سد قوسی دو انحنایی یا سد دو قوسی) طراحی شده است.

سد گوردون استرالیا

شکل ۲ . سد گوردون استرالیا از معروف ترین سدهای جهان

سد مونتی سیلو ایالات متحده آمریکا

این سد قوسی بتنی ۹۳ متری در ایالت کالیفرنیا قرار دارد و یکی از معروف ترین سدهای جهان است چرا که سرریز آن به صورت حفره بزرگی است که اگر ارتفاع آب از مقدار معینی بیشتر شود داخل این حفره می ریزد. قطر این سرریز ۲۲ متر است و در دریاچه بریسا که پشت سد می باشد، قرار دارد. این دریاچه هفتمین دریاچه بزرگ مصنوعی کالیفرنیا است. زمانی که ارتفاع آب دریاچه تا ۴/۷ متر و بالاتر از دهانه سرریز افزایش یابد، آب به داخل آن وارد می شود. سرعت سرریز آب در این حالت ۴۸۴۰۰ فوت مکعب در هر ثانیه است.

این سد آب های حاصل از جریان Putah Creek را ذخیره می کند و از این طریق سالانه ۵۶۸۰۶۰۰۰ کیلو وات ساعت انرژی تولید می کند که این کار توسط دو توربین ۵ مگاواتی و یک توربین ۱/۵ مگاواتی انجام می شود.

سد مونتی سیلو در آمریکا

شکل ۳ . سد مونتی سیلو در آمریکا

سد هوور ایالات متحده آمریکا

این سد یکی از معروف ترین سدهای جهان است که بین ایالت های نوادا و آریزونا قرار دارد. این سد عظیم ارتفاعی برابر با ۲۲۱/۴ متر دارد. عرض این سد در پایه برابر با ۲۰۰ متر و در قسمت تاج برابر با ۱۴ متر است. این سد، یک سد وزنی قوسی و بتنی است که با هدف کنترل سیل، تأمین آب کشاورزی، تولید انرژی برق آبی، ذخیره آب و تفریح ساخته شده است. این نیروگاه برق آبی توربین های مختلفی همچون یک توربین فرانسیس ۶۱/۵ مگاواتی و دو توربین پلوتن ۲/۴ مگاواتی دارد که به وسیله آن ها سالانه ۴/۲ ترا وات ساعت برق تولید می کند.

یکی از بزرگترین کارهایی که باید برای هوور انجام می شد، منحرف کردن رودخانه کلرادو بود. بدین منظور چهار تونل انحرافی در دیواره های دره (دو تا در سمت نوادا و دو تا در سمت آریزونا) حفر شد. در یک فوریه ۱۹۳۵ یعنی چند سال بعد از انحراف رودخانه کلرادو، از یک دریچه فلزی استفاده شد تا آب مجدداً مسیر طبیعی خود را طی کند. این اولین باری است که رودخانه کلرادو به کنترل انسان در آمد.

سد هوور آمریکا

شکل ۴ . سد هوور آمریکا

سد سه دره چین

این سد بزرگترین سد برق آبی جهان است. دهانه این سد ۲/۳ کیلومتر است و آب رودخانه یانگ تسه در استان هوبئی چین را ذخیره می کند. نیروگاه این سد می تواند در هر سال ۸۷ ترا وات ساعت انرژی الکتریکی تولید کند. برای این کار از ۳۲ توربین فرانسیس ۷۰۰ مگاواتی و ۲ توربین فرانسیس ۵۰ مگا واتی استفاده می شود. عرض این سد در پایین ۱۱۵ متر و در قسمت تاج برابر با ۴۰ متر است. هدف دیگر از ساخت این سد علاوه بر تولید انرژی برق آبی، افزایش ظرفیت جابجایی کشتی ها در این رودخانه و همچنین کاهش وقوع سیل در پایین دست از طریق ذخیره و جمع آوری آب است. شگفتی این پل که موجب شده است آن را از معروف ترین سدهای جهان به شمار آوریم، در این است که تغییر جهت این حجم زیاد آب می تواند موجب کند شدن سرعت چرخش کره زمین شود.

سد سه دره در چین

شکل ۵ . سد سه دره در چین

سد تربیلا پاکستان

تریبلا بزرگترین سد خاکی جهان است که آب رودخانه ایندوس را ذخیره می کند. هدف از ساخت آن تأمین آب کشاورزی، کنترل سیل و تولید انرژی برق آبی است. برای اینکه انحراف رودخانه ایندوس به درستی صورت گیرد، ساخت سد در سه مرحله انجام شده است. بدین منظور تونل های بزرگی ساخته شد تا مسیر آب منحرف شود. بدنه اصلی این سد از خاک و سنگ ساخته شده است. دهانه این پل از جزیره تا سمت راست رودخانه ۲۷۴۳/۲ متر می باشد. دو سد بتنی کمکی نیز وجود دارد که دهانه آن از جزیره تا سمت چپ رودخانه گسترده شده است. این سد مجهز به ۱۰ توربین ۱۷۵ مگاواتی و ۴ توربین ۴۳۲ مگاواتی است. مجموعه این توربین ها در سال ۱۴/۹۵۹ میلیارد کیلووات ساعت برق تولید می کند.

سد تربیلا پاکستان

شکل ۶ . سد تربیلا پاکستان

سد آلمِندرا اسپانیا

یکی از بلندترین سازه های اسپانیا، سد المندرا است که در شهر سالامانکا قرار دارد. این سد آب رودخانه تورمس را ذخیره می کند. این سد یک سد قوسی وزنی و بتنی است که بخشی از سیستم هیدروالکتریک Duero Drops را تشکیل می دهد. این سیستم متشکل از ۵ سد در اسپانیا و ۳ سد دیگر در نزدیکی پرتغال است. دبی سر ریز این سد، ۳۰۳۹ متر مکعب در هر ثانیه است.

سد المندرا در اسپانیا

شکل ۷ . سد المندرا در پاکستان

سد ایتایپو برزیل

این سد شگفت انگیز هیدروالکتریکی به طول ۷۹۱۹ متر از برزیل تا پاراگوئه ادامه دارد و آب رودخانه پارانا را ذخیره می کند. این سد با تولید متوسط ۸۹/۵ تراوات ساعت انرژی در هر سال از سد سه دره پیشی گرفته است. این سد ۲۰ توربین فرانسیس ۷۰۰ مگا واتی دارد. ده مورد از این توربین ها به تولید انرژی در پاراگوئه و ده مورد دیگر به تولید انرژی در برزیل می پردازند. در حقیقت این سد متشکل از چهار سد است، یک سد جانبی بتنی، یک سد بتنی اصلی، یک سد سنگی و یک سد خاکی.

معروف ترین سدهای جهان

شکل ۸ . سد ایتایپو برزیل از معروف ترین سدهای جهان

سد آتاتورک ترکیه

سد آتاتورک روی رودخانه فرات قرار دارد و بزرگترین سد ترکیه و ششمین سد خاکی و سنگی بزرگ در جهان محسوب می شود. این سد در مرکز ۲۲ سدی قرار دارد که روی رودخانه های تیگریس و فرات ساخته شده اند. ظرفیت این سد ۴۸/۷ کیلومتر مکعب آب است. این سد ۸ توربین فرانسیس ۳۰۰ مگاواتی دارد که قادر است ۸۹۰۰ گیگا وات ساعت انرژی برق آبی در هر سال تولید کند.

سد آتاتورک ترکیه

شکل ۹ . سد آتاتورک ترکیه از معروف ترین سدهای جهان

سد کاریبا زیمباوه

یکی از بزرگترین سدهای آفریقا همین سد است که می تواند ۱۶۲۶ مگا وات انرژی برای بخش های Copperbelt در زامبیا و زیمباوه تولید کند. این سد روی رودخانه زامبزی ساخته شده است و مجهز به ۱۰ نوع توربین فرانسیس است که در مجموع ۶۴۰۰ گیگا وات ساعت انرژی الکتریکی در هر سال تولید می کند. این سد از نوع سدهای قوسی بتنی دو انحنایی است که می تواند به خوبی در برابر فشار ناشی از ۱۸۰ کیلومتر مکعب آب مقاومت کند.

انواع سد در جهان

شکل ۱۰ . سد کاریبا زیمباوه از معروف ترین سدهای جهان

سد کِر در ایالات متحده آمریکا

هدف از طراحی این سد تولید انرژی برق آبی است. اهداف دیگر از ساخت این سد عبارت است از حفظ حیات وحش، حفظ جنگل ها و کاربردهای تفریحی. این سد روی رودخانه فلاتید واقع شده است. از طریق این سد در هر سال ۴۲۶ گیگا وات ساعت انرژی الکتریکی تولید می شود.

سد کر در آمریکا

شکل ۱۱ . سد کر در آمریکا

سد گاریپ در آفریقای جنوبی

گاریپ یک سد قوسی وزنی هیبریدی است. این سد روی رود خانه اورنج ساخته شده و حداکثر ظرفیت آن ۵۳۴۰۰ مگا لیتر آب است. در این سد از طریق ۴ توربین ۹۰ مگا واتی، سالانه ۸۹۹ گیگا وات ساعت انرژی الکتریکی تولید می شود.

سد گاریپ در آفریقا

شکل ۱۲ . سد گاریپ در آفریقا

 

مطالب مرتبط:

 

دیدگاه خود را بنویسید